Alta – muzeum rysunków naskalnych

Alta to jedno z najważniejszych miast północnej Norwegii i bardzo dobry przystanek podczas podróży w kierunku Nordkapp. Większość osób przyjeżdża tu ze względu na ciekawe położenie nad Altafjordem, bliskość Przylądka Północnego oraz możliwość obserwowania zorzy polarnej. Jest jednak jeszcze jeden powód, dla którego warto zatrzymać się w Alta.
To Alta Museum – World Heritage Rock Art Centre, czyli muzeum poświęcone przede wszystkim wyjątkowym rysunkom i rytom naskalnym kilku tysięcy lat. I to właśnie je chcemy Wam polecić w niniejszym wpisie.

Jak wygląda muzeum rysunków naskalnych w Alta?

Muzeum rysunków naskalnych w Alta to duży kompleks, na którego terenie znajduje się ekspozycja wewnętrzna o tematyce związanej z tradycją północnej Norwegii oraz duży obszar otwartej przestrzeni, gdzie zobaczyć można wyjątkowe grafiki opowiadające historię dawnych ludów. Stanowisko w Alta chroni największy w Europie Północnej zbiór rytów naskalnych stworzonych w czasach prehistorycznych.

Pierwsze ryty odkryto tu jesienią 1973 roku, zupełnie przypadkowo przez osoby osoby prywatne. Od 1985 roku ryty wpisane są na listę UNESCO i wtedy znane było ok. 3 tysięcy figur. Prace poszukiwawcze nada cały czas trwają, dzięki czemu skatalogowano już ponad 6 tysięcy symboli.

Ryty z Alta powstawały na przestrzeni aż 5 tysięcy lat, począwszy od roku 7.000 p.n.e do 2.000 p.n.e. Prehistoryczni artyści rzeźbili je zawsze na gładkich skałach tuż przy samej wodzie. Półwysep Skandynawski po ustąpieniu lodowca zaczął się stopniowo unosić . W rezultacie najstarsze ryty znajdują się dziś najwyżej nad poziomem morza (nawet kilkadziesiąt metrów), a te młodsze – znacznie niżej. Pozwala to archeologom bardzo precyzyjnie określić wiek danych przedstawień.

Gdzie zaparkować auto i gdzie kupić bilety

Wizyta w muzeum w Alta rozpoczyna się zazwyczaj od parkingu, ponieważ auto zostawić gdzieś trzeba. Co przyjemne, jest on bezpłatny dla odwiedzających, a jego wielkość gwarantuje znalezienie stanowiska dla każdego z gości.

Tuż obok parkingu znajduje się budynek muzeum. Trzeba do niego wejść by dotrzeć do kas biletowych. Obsługa kas jest przemiła. Pracownicy opowiadają o zasadach zwiedzania, omawiają dostępne trasy zwiedzania i przedstawiają krótkie informacje o ekspozycji.
Każdy ze zwiedzających otrzymuje broszurę, z którą można wędrować pomiędzy prehistorycznymi stanowiskami. W materiałach opisana jest historia stanowiska oraz wszystkie najważniejsze punkty wycieczki. Niesamowicie ułatwia to zwiedzanie, zwłaszcza w momentach pogodowych, gdy rysy są niezbyt wyraźnie widoczne.

Ekspozycja zewnętrzna w Alta

Hjemmeluft to najważniejsze stanowisko sztuki naskalnej dostępne dla odwiedzających w Alta. Znajduje się tutaj ponad 3000 rytów naskalnych, wykonanych bezpośrednio w nawierzchni skał. Przedstawiają przede wszystkim zwierzęta, ludzi, łodzie oraz sceny związane z polowaniem i życiem codziennym. Co warto wspomnieć, najstarsze przedstawienia powstały około 7000 lat temu.

Główna ekspozycja znajduje się na powietrzu, dokładnie w miejscu, gdzie stworzyli ją autorzy rysunków. Zewnętrzna część kompleksu to ekspozycja rysunków ulokowanych bezpośrednio na skalnych nawierzchniach. Część skał jest oczyszczona z mchu i to właśnie na nich dostrzec można historie pisane wiele tysięcy lat temu. Pomiędzy kolejnymi ekspozycjami zwiedzający poruszają się głównie drewnianymi kładkami. Ścieżki wiją się od jednego panelu do drugiego i prowadzą pomiędzy kolejnymi opowieściami, które zechcieli pozostawić nam przodkowie.

Dla zwiedzających dostępne są dwie trasy:

• krótsza, o długości około 1,2 km
• dłuższa, długa na około 3 km

Krótsza trasa zawiera panele z zaznaczonymi farbą symbolami. Pradawne ryty były wyżłobione w twardym piaskowcu za pomocą kamiennych narzędzi i nie były pierwotnie malowane. W drugiej połowie XX wieku norwescy badacze zaczęli wypełniać wyżłobienia czerwoną ochrą, aby były lepiej widoczne dla zwiedzających. Praktyka ta wywołała ogromną debatę na temat autentyczności zabytku. Obecnie muzeum wycofuje się z malowania nowych odkryć, a część starej farby jest usuwana.

Dłuższa trasa obejmuje cały pierwszy szlak i drugą część ekspozycji, bardziej naturalną i autentyczną. Spacerując ścieżką, można zobaczyć zarówno wyraźne czerwone ryty, jak i te całkowicie naturalne, aczkolwiek znacznie trudniej dostrzec.

Ze swojej strony zdecydowanie polecamy trasę dłuższą i spacer wzdłuż zboczy całej zatoki.

Co można zobaczyć na zewnętrznych ekspozycjach w Alta?

Spacer rozpoczyna się tuż przy budynku muzeum, skąd trzeba pójść nieco w lewo. Przyjemna ścieżka poprowadzi do najbardziej efektownej, chyba, części ekspozycji, czyli do drewnianych kładek i wymalowanych na czerwono rysunków.
Kamienne panele z setkami wyrytych postaci, zaznaczone czerwoną farbą efektownie prezentują się na tle błękitu nieba i morza, a czerwona farba dodatkowo potęguje efekt. Bez niej delikatne linie wyryte w skale są znacznie trudniejsze do zauważenia.

Kolejna część ekspozycji nie jest już tak wyeksponowana wizualnie, a rysunki nie są oznaczone farbą. Trzeba tu bardziej się postarać by dostrzec elementy, co całkiem nie umniejsza uroku miejsca, a co więcej, daje więcej okazji do własnych poszukiwań.
Dodatkowo ta część spaceru oferuje naprawdę przyjemne widokowo tereny spacerowe.

Porada! Dobrym sposobem jest oglądanie skał pod różnymi kątami. Światło padające na nierówną powierzchnię często bardzo dobrze podkreśla wyryte linie.

Co znajduje się na rytach naskalnych w Alta?

Można chyba podsumować to jednym słowem: ŻYCIE. Codzienne życie ludzi sprzed tysięcy lat. Oglądamy tu bowiem historie z życia codziennego, w znacznej części związane z codziennymi czynnościami: łowiectwem, hodowlą, aspektem społecznym.
Dominuje mnogość zwierząt. Bez problemu można rozpoznać renifery czy ryby, renifery, łosie, niedźwiedzie, wieloryby, ryby, ptaki, czyli stworzenia z którymi obcowali mieszkańcy północnej Norwegii.

Rysunki przedstawiają naprawdę bogate sceny z życia codziennego: polowania na renifery, łowienie halibutów oraz budowę łodzi. Znajdziemy tam jednak również rysunki o charakterze rytualnym, m.in. postacie w zagadkowych nakryciach głowy oraz ślady kultu niedźwiedzi.

Ryty z Alty są bezcennym źródłem wiedzy dla archeologów morskich. Najstarsze rysunki pokazują proste czółna, przypominające skórzane łodzie Inuitów. Z biegiem wieków na skałach zaczęły pojawiać się coraz większe konstrukcje – duże łodzie wiosłowe mogące pomieścić nawet do 30 osób, wyposażone w ozdobne dzioby w kształcie głów zwierząt. Te potężne jednostki były bezpośrednimi technologicznymi przodkami słynnych drakkarów wikingów.
Obecność łodzi w życiu ludzi prehistorycznych też nie jest tu przypadkowa. Altafjord miał ogromne znaczenie dla mieszkańców regionu. Woda była ważnym szlakiem komunikacyjnym, a rybołówstwo i polowania na zwierzęta morskie stanowiły część życia tutejszych społeczności.

Życie na kamiennych panelach toczy się nadal. “Patyczkowi” mieszkańcy pasą stada reniferów, chodzą na polowania, łowią ryby, niektórzy toną, bo wypadli z łodzi. Niektórzy nawet chyba obserwują przybyszy z innego świata. Każdy fragment grafiki kryje coś ciekawego. Na ekspozycjach znajdują się dziesiątki historii, które zostały w części już rozwikłane, ale część pozostaje nadal tajemnicą autorów.

Dlaczego rysunki w Alta znajdują się tak wysoko nad poziomem morza?

Ciekawym wątkiem jest położenie rytów na poziomem morza. Spacerując, z pewnością zwrócicie uwagę na to, że są dość wysoko nad poziomem morza. Wytłumaczenie jest dość proste. Tysiące lat temu, w czasie gdy rysunki powstawały, skały znajdowały znajdowały się bliżej wody. Koniec epoki lodowcowej przyniósł lekkie podniesienie terenu, a ryty jak obecnie położone są kilkadziesiąt metrów nad taflą wody.

Co zobaczyć na wewnętrznych ekspozycjach Alta muzeum?

Można by pomyśleć, że do muzeum w Alta przyjeżdża się wyłącznie dla podziwiania rytów naskalnych. Nic bardziej mylnego. Twórcy tego miejsca pomyśleli również o tym, by zwiedzający mieli możliwość poznania tajników historii i tradycji regionu.

Wewnątrz budynku muzeum znajdują się niezwykle ciekawe ekspozycje związane z historią i tradycją regionu. To prezentacja historii ludu Saami, zasad powstawania zorzy polarnej, tradycji rybołóstwa, powstawania prehistorycznych rytów naskalnych. Wejście do nich znajduje się w budynku kas muzeum, a wizytę warto odbyć po spacerze w części zewnętrznej.

Muzeum wewnętrzne jest naprawdę świetne. Bardzo ciekawe i zajmujące. Sprawia, że wizyta w północnej Norwegii jest kompletna i pełna wiedzy.
Ekspozycje prezentują tu historię rybołówstwa zawartą w grafikach, eksponatach, zdjęciach i filmach. Ciekawi natury poznają filmową i geograficzną opowieść o zorzy, a zwolennicy podbojów z pewnością zatrzymają się przy elementach związanych z historią podróży na północny kraniec Europy.

Na zakończenie wizyty w Alta polecamy odpocząć w muzealnej kawiarni. To idealny moment i miejsce na podsumowanie wizyty na tarasie z widokiem na Altafjord.

Gdzie znajdują się stanowiska rytów naskalnych?

Najbardziej znanym i odwiedzanym stanowiskiem jest Hjemmeluft. Jednak w Alta nie jest to jedyne miejsce, gdzie znajdują się kompleksy rysunków naskalnych.

Na listę UNESCO wpisany został cały obiekt obejmujący pięć obszarów:

1. Hjemmeluft
2. Kåfjord
3. Storsteinen
4. Amtmannsnes
5. Transfarelvdalen

przy czym to właśnie Hjemmeluft jest stanowiskiem najbardziej znanym i popularnym i to właśnie tutaj znajduje się muzeum, które opisujemy.

Rzuć okiem na… muzeum rysunków naskalnych w Alta

Gdzie znajduje się muzeum rysunków naskalnych?

Miejscowość Alta znajduje się w północnej Norwegii, w regionie Finnmark, nad brzegiem Altafjordu.

Alta Museum znajduje się poza ścisłym centrum miasta, w miejscowości Hjemmeluft. Czyli na przykład jadąc od strony Lofotów, czy Senja napotkacie je, przy samej szosie, przed wjazdem do miasta. Z muzeum do centrum Alta jest około 5 km.

adres | Alta Museum – World Heritage Rock Art Centre, Altaveien 19, 9518 Alta, Norwegia
pinezka | link do mapy google
współrzędne GPS | 69.9485861010043, 23.187192340085666

Alta, kiedy najlepiej odwiedzić muzeum?

Zdecydowanie najlepszym okresem na zwiedzanie muzeum w Alta to czas, gdy okolica nie jest przykryta śniegiem. Przyczyna jest banalna: wtedy można podziwiać ryty.

Warto wziąć też pod uwagę fakt, iż słońce, które znajduje się nisko nad horyzontem bardzo wyraźnie podkreśla krawędzie rysunków. Dlatego późna wiosna lub wrzesień również mogą być dobrym terminem na wizytę w Alta.

Alta, ciekawostki o rysunkach naskalnych

• Ryty naskalne w Alta mają nawet 7000 lat. Najstarsze przedstawienia powstały około 7000 lat temu. Są więc starsze od większości najbardziej znanych zabytków starożytnego świata.
• Widać zmianę stylu. Ryty powstawały przez tysiące lat. Dzięki temu można zauważyć różnice w sposobie przedstawiania ludzi i zwierząt.
• Renifer był bardzo ważny. Renifery pojawiają się na skałach wyjątkowo często. Nie jest to szczególnie zaskakujące. Zwierzęta te miały ogromne znaczenie dla mieszkańców północnej Skandynawii.
• Niektóre przedstawienia pokazują łodzie oraz ludzi znajdujących się na wodzie. To ważny dowód na znaczenie żeglugi i Altafjordu dla dawnych mieszkańców regionu.

Kilka słów od nas

Kochani,
Jeżeli spodobał się Wam niniejszy wpis, a informacje, które zawiera uznaliście za choć odrobinę przydatne, podzielcie się swoją opinią w komentarzu. Sporo pracujemy nad artykułami, a każda informacja zwrotna, spostrzeżenie lub pomysł jest dla nas OGROOOOMNĄ motywacją i znakiem, że nie robimy tego bez sensu.

Prosimy również, kliknijcie w link do naszego FB (link do profilu Rzuć Okiem na Świat na Facebook’u), polubcie profil, a informacje o nowych wpisach wpłyną Wam automatycznie. My dzięki temu również odrobinkę się upowszechnimy. O to samo prosimy w przypadku naszego IG (link do profilu Rzuć Okiem na Świat na Instagramie), bo trochę nam się te kanały zbyt wolno rozwijają 😉 Cóż, nie jesteśmy orłami sociali, więc każde wsparcie nam się przyda. Opowiadajcie o nas. Dziękujemy Wam z góry!

Jeżeli macie w sobie żyłkę włóczykijów, to w części Vanlife’owej uzupełniamy relacje i trasy naszych podróży kampervanem “Dukatkiem”. Jeżeli jesteście ciekawi opisów dłuższych wyjazdów, to będziemy je sukcesywnie dodawać w sekcji Van4Life. Zapraszamy!

Chcemy tutaj również powiedzieć, że wszystkie materiały na blogu są naszego autorstwa (chyba, że podpisaliśmy to inaczej) i udostępniamy je bezpłatnie. Zwłaszcza zachęcamy do zajrzenia do sekcji Porady i dodatki, gdzie budujemy powoli bazę przydatnych treści. Są to już obecnie mapy atrakcji zebranych na mapie świata, Dziennik Małego Podróżnika, Quiz wiedzy o Podlasiu, a będzie ich więcej 🙂
Blog utrzymujemy z własnej kasy, choć próbujemy się wspierać wpływami z reklam automatycznych i współpracy afiliacyjnej. Jeśli zdarzają się nam artykuły sponsorowane, są one wyraźnie podpisywane. Musimy jakoś dorobić na hosting i domenę 😉 dlatego zrozumcie, jeżeli w trakcie czytania pojawiać się Wam będą reklamy lub linki do naszych partnerów. Pamiętajcie, na kliknięciu nie tracicie w żaden sposób, jak również nie zwiększają się Wam ceny usług. My natomiast możemy dostać niewielką prowizję jeżeli klikniecie link lub dokonacie przez niego zakupu. To wszystko!

Miłych podróży!